Ulaşım ve Altyapı

Tarihi İpekyolu üzerinde bulunan TRC1 Bölgesi önemli ticaret ve ulaşım yollarını birbirine bağlamaktadır. Bölgenin sanayi ve ticaret bakımından lider ili olan Gaziantep özellikle karayolu, havayolu ve demiryolu ulaşım ağlarının merkezi konumunda bulunmaktadır. 2014 yılı Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre, ilin toplam karayolu ağı 728 km olup, karayolu ulaşımı 384 km devlet yolu, 145 km otoyol ve 199 km il yolu ile sağlanmaktadır.

Gaziantep Mersin-Diyarbakır Otoyolu hattında bulunmakta olup günümüzde Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu Projesi tamamlanmıştır. Bu proje kapsamında 46,3 km uzunluğundaki Gaziantep Çevre Yolu İnşaatı 2010 yılı başında tamamlanarak hizmete açılmıştır. Ayrıca 62,5 km uzunluğundaki Gaziantep Birecik Kesimi Yol İnşaatı tamamlanmıştır (KGM, 2010).

Tablo 1: Yıllara Göre Gaziantep’te Bulunan Motorlu Araç İstatistikleri

Yıl

Motorlu Araç Sayısı

2018

506.980

2017

489.796

2016

468.151

2015

451.006

2014

427.332

Kaynak: TÜİK, 2019

Gaziantep’te mevcut taşıt verilerine bakıldığında, il içinde karayolu kullanım yoğunluğunun yüksek olduğun görülmektedir. Özellikle otomobil sayısının yüksekliği kentteki  özel araç sahipliliğinin ne kadar yüksek olduğuna vurgu yapmaktadır.

Gaziantep Emniyet Müdürlüğü kayıtlarına göre 2018 yılı sonu itibariyle 506.980 adet motorlu araç bulunmaktadır. Bu rakamlar, il içinde karayolu kullanım yoğunluğunun yüksek olduğuna işaret etmektedir. Özellikle otomobil sayısının yüksekliği kentteki araba sahipliliğinin oldukça yüksek olduğunu göstermektedir.

TRC1 Düzey 2 Bölgesi illerinden Gaziantep ve Kilis TCDD Genel Müdürlüğü, 6. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer almakta iken, Adıyaman ili TCDD Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer almaktadır. Gaziantep demiryolu ulaşımı yönünden daha gelişmiş durumda bulunmaktadır. Ayrıca demiryolu ağı Gaziantep içerisinden, Adıyaman ve Kilis illerinin ise il sınırlarından geçmektedir. 2014 yılı itibariyle mevcut demiryolu uzunlukları Gaziantep’te 254 km’dir. TCDD Genel Müdürlüğü Türkiye toplam demiryolu hat uzunluğu 9.080 km olup, bunun 315 km’lik kısmı TRC1 Bölgesi’nde yer almaktadır (TCDD, 2009).

Gaziantep demiryolu ağı, yurtiçi bağlantılarının yanı sıra yurtdışı bağlantılara da sahiptir. Irak ve Suriye ile bağlantısı olan demiryolu, ulaşım anlamında önemli olanaklar sağlamaktadır. Ayrıca merkez ve ilçeler yanında Başpınar OSB'de bulunan istasyon, mal sevkiyatında firmalara hizmet vermektedir. Gaziantep demiryolu, Adana–Malatya demiryolunun Narlı istasyonunu, Gaziantep istasyonu üzerinden Karkamış istasyonuna bağlamaktadır. Karkamış istasyonu ise Jarablus istasyonu ile Halep-Bağdat demiryoluna bağlanmaktadır.

TRC1 Bölgesi, her ne kadar demiryolu altyapısına sahip olsa da gelecek dönemlerde yoğunlaşması beklenen taşımacılık, lojistik ve ticaret faaliyetlerinin bölgede sistemli bir şekilde gerçekleşmesine olanak sağlayacak yeterlilikte değildir. Bu sebeple, demiryolu yatırımlarına önem verilmesi gerekmektedir.

Tablo 2: TCDD 6. Bölge Mevcut Hat Durumu

TCDD 6. Bölge Hat Kesimleri

Hat Uzunluğu

(km)

Toplam Yolcu

Karma Tren

Yük

(Ton)

İş Treni

Horozluhan-Ulukışla

Ulukışla-Yenice

Yenice-Mersin

Yenice-Adana

Adana-Toprakkale

Toprakkale-İskenderun

Toprakkale-Fevzipaşa

Fevzipaşa-Narlı

Köprüağzı-K.Maraş

Fevzipaşa-Tahtaköprü

Narlı-Gaziantep

Gaziantep-Karkamış

Karkamış-Hudut

Şenyurt-Mardin

Çobanbey-Karkamış

247.8

109

43.2

24

78.3

59.6

63.1

69.4

29.1

39

84.2

91

325.6

25.4

56.3

353.251

246.453

798.897

496.296

130.556

59

105.806

67.220

0

19.013

84

0

0

0

-

0

0

0

0

390

0

315

340

0

639

0

42.389

149.049

528

-

601.486

530.598

107.494

125.424

431.511

263.411

475.960

492.841

10.808

49.503

210.470

114.506

390.702

18.816

-

238

332

0

72

78

0

73

69

0

176

84

0

0

0

-

Kaynak: TCDD, 2018

Tablo 3: Hat Kesimlerine Göre Netton - Km

Hat Kesimleri ve Kodlar

Yük İş Treni Toplam

Yük İş Treni Toplam

Yük İş Treni Toplam

82-Narlı-Gaziantep

44.985

328

45.313

83-Gaziantep-Karkamış

509

-

509

Kaynak: TCDD, 2018

Tablo 4: Hat Kesimlerine Göre Tren - Km (2017)

Hat Kesimleri ve Kodlar

Kent İçi

Ana Hat Yolcu

Toplam Yolcu

Yük

İş Treni

Toplam

82-Narlı-Gaziantep

 

 

 

90.479

2.629

93.108

83-Gaziantep-Karkamış

 

 

 

2.748

318

3.066

Kaynak: TCDD, 2018

Tablo 5: Hat Kesimlerine Göre Hamton-KM (2017)

Hat Kesimleri Ve Kodlar

Kent İçi

Ana Hat Yolcu

Toplam Yolcu

Yük

İş Treni

Toplam

82-Narlı-Gaziantep

 

 

 

86.065

580

86.645

83-Gaziantep-Karkamış

 

 

 

1.018

95

1.113

Kaynak: TCDD, 2018

2006 yılında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan Ulaşım Master Planı neticesinde yapılmasına karar verilen, 2008 yılında yapımına başlanılan 22 km hat uzunluğuna sahip Gaziantep Raylı Sistem hattı üç etapta yapımı gerçekleştirilmiştir. İlk etap Gar Meydanı ile Burç Kavşağı arası yapılmıştır. İkinci etapta Gaziantep Üniversitesi ile Akkent arasında yapılmış olup 5,5 km hat uzunluğa sahip olan bu hat 17 Eylül 2012 tarihinde işletmeye alınmıştır. 2013 yılında İbrahimli bölgesinde yapımına başlanılan 5,5 km hat uzunluğuna sahip üçüncü etap Mart 2014 tarihinde işletmeye alınmıştır. 2016 yılında Gar- Akkent hattının 1,5 km uzatılmasıyla ve istasyon boylarının uzatılmasıyla seferler Gar- İbni Sina istasyonları arasında ikili dizi olarak yapılmaya başlanmıştır. Adliye-Burç Kavşağı hattının da işletmeye alınmasıyla raylı sistem hattı üç hatta hizmet vermeye başlamıştır. Ek olarak, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından Gar Durağı ile KSS ve OSB’ler arasındaki mevcut demiryolu hattının iyileştirilerek GAZİRAY banliyö hattı olarak faaliyete geçirilmesi planlanmaktadır. Bu banliyö hattı proje hayata geçmiş olup 2021 yılında hizmete girecektir. 22 km uzunluğunda ve toplam 15 istasyondan oluşması öngörülmektedir.

Tablo 6: Gaziantep Havalimanı İstatistikleri

2018 Yılı Aralık Sonu

2019 Aralık Sonu

Tüm Uçak Trafiği

 

İç Hat

17.686

16.913

Dış Hat

2.041

2.660

Toplam

19.727

19.573

Ticari Uçak Trafiği

İç Hat

14.922

13.594

Dış Hat

1.884

2.584

Toplam

16.906

16.178

Yolcu Gelen-Giden

İç Hat

2.340.849

2.176.590

Dış Hat

296.178

368.354

Toplam

2.637.027

2.544.944

Transit   Yolcu

 -

Yük (ton)

İç Hat

18.521

18.109

Dış Hat

5.629

6.400

Toplam

24.150

24.509

 Kaynak: DHMİ, 2019

Gaziantep havayolu ulaşımı Gaziantep Havalimanı ile sağlanmaktadır. Son yıllarda havayolu taşımacılığının toplam ulaşımdaki payının artmasıyla birlikte bölgedeki havayolu ulaşımı giderek daha etkin hale gelmektedir. Gaziantep Havalimanı 1976 yılında hizmete girmiş olup iç hat, dış hat ve yük taşımacılığında ulaşım hizmeti sağlamaktadır. Şehir merkezine 19,6  km uzaklıkta olan havalimanı 2005 yılında küçük ve orta büyüklükteki uçakların kullanımına açılmıştır. Ayrıca 2006 yılında tamamlanan modernizasyon çalışmaları ile havalimanı uluslararası standartlara uygun hale getirilmiştir. Gaziantep Havalimanı’na 2019 yılında 19.573 uçak seferi gerçekleşmiş olup toplamda 2.544.944 yolcu taşımacılığı ve 24.509 ton yük taşımacılığı gerçekleştirilmiştir. Bir önceki seneye göre tüm değerlerde düşüş gözlenmektedir. Bu düşüşte bölgeye sefer düzenleyen havayolu firmalarından birinin kapanmasının etkisi büyüktür.



INVEST IN GAZİANTEP INVEST IN KİLİS INVEST IN ADIYAMAN