BÖLGEMİZ

TRC1 Bölgesi Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sanayi Dış Ticaret Turizm Finans Gaziantep Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Adıyaman Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım ve Hayvancılık Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme Merkez Çelikhan Gerger Besni Gölbaşı Kahta Samsat Sincik Tut Kilis Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Sanayi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Küçük Sanayi Siteleri (KSS) Tarım Bitkisel Üretim Hayvansal Üretim Turizm Dış Ticaret Enerji ve Madencilik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu

Dış Ticaret

İhracat

Kilis İli, Türkiye için sınır ticareti açısından önemli bir ihracat potansiyeline sahiptir. Türkiye’nin Akdeniz Bölgesi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin birleştiği noktada konumlanması, Mersin ve İskenderun limanlarına olan yakınlığı ve Suriye ile sınır komşusu olmasının sağladığı pek çok avantaja sahiptir. Bu durum yıllar itibariyle düzenli olarak artan ihracat gerçekleşmelerinden de görülmektedir. Aşağıdaki grafik ten de görüleceği üzere, 2014 yılında 45 milyon USD olarak gerçekleşen il ihracatı 2015 ve 2016 yıllarında büyük bir artış göstererek sırasıyla 82,1 milyon USD ve 105,2 milyon USD olarak gerçekleşmiştir.

Bu 3 yıllık dönemde görülen artış ivmesinin 2017 yılında, yerini düşüşe bırakarak 71,2 milyon USD seviyelerinde gerçekleştiği görülmüştür. 2017 yılında gözlemlenen düşüş, Suriye’de yaşanan iç savaş ve Kuzey Irak’la yaşanan sorunları kapsayan jeopolitik riskler gibi etmenlerin bir sonucudur. 2017’deki düşüşe karşın 2018 yılında ihracat toparlanarak 2017’e göre % 13’lük bir artış göstererek 80,8 milyon USD seviyesinde gerçekleşmiştir.

Şekil 1: Kilis İli İhracatı 2014-2018 (USD)

Kaynak: TÜİK, 2019

2018 yılı içerisinde Kilis ilinde ihracat yapılan sektörlerin yer aldığı aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi ihracatın büyük bir kısmını sırasıyla mobilya ve başka yerde sınıflandırılmamış diğer ürünler, gıda ürünleri ve içecek, tekstil ürünleri, giyim eşyası, tarım ve hayvancılık ürünleri sektörleri oluşturmaktadır. Potansiyeli oldukça yüksek olan tarım ve hayvancılık ve gıda ürünleri ihracatının özellikle Orta Doğu ülkelerine yapıldığını belirtmekte fayda vardır. Çünkü söz konusu ülkelerin net gıda ithalatçısı oldukları düşünüldüğünde ekonomisi tarıma dayalı olan ve il sınırları içerisinde bir kara ve bir de demiryolu sınır kapısı olan Kilis’te bu sektörlere daha fazla yatırım yapılması gerektiği düşünülmektedir.

 

Tablo 1: Kilis İli İhracat Yapılan Sektörler (USD)

Endüstri

2014

2015

2016

2017

2018

Mobilya ve başka yerde sınıflandırılmamış diğer ürünler

6.511.665

12.151.759

8.608.484

27.580.746

27.523.357

Tarım ve hayvancılık

1.330.877

1.243.209

2.405.539

3.064.353

7.805.510

Gıda ürünleri ve içecek

3.486.042

1.889.873

3.380.072

4.625.124

8.326.008

Tekstil ürünleri

3.979.547

10.314.424

17.707.555

7.509.905

7.897.690

Giyim eşyası

3.895.996

12.452.725

24.231.851

4.508.147

4.115.706

Dabaklanmış deri, bavul, el çantası, saraciye ve ayakkabı

973.003

786.025

585.421

784.284

3.147.592

Kağıt ve kağıt ürünleri

561.887

1.069.238

815.182

341.136

204.213

Kimyasal madde ve ürünler

2.055.904

5.863.000

4.277.642

2.708.251

3.553.069

Plastik ve kauçuk ürünleri

1.006.481

2.638.201

5.079.290

523.311

1.015.763

Metalik olmayan diğer mineral ürünler

18.910.499

21.954.824

8.509.196

12.875.675

3.178.263

Ana metal sanayi

487.200

1.537.603

1.770.138

120.209

5.101.930

Metal eşya sanayi (makine ve teçhizatı hariç)

483.793

3.140.330

14.274.654

664.686

272.42

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat

343.01

2.222.769

8.446.563

2.047.163

2.787.765

Motorlu kara taşıtı ve römorklar

470.691

2.563.762

2.797.314

1.926.392

1.923.849

Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli mekina ve cihazlar

67.882

972.748

934.733

380.324

2.092.091

Diğerleri

              814.917

           1.367.566

             1.380.267

          1.591.280

             9.351.914

Toplam

45.070.685

82.168.056

105.203.447

71.250.986

80.803.138

Kaynak: TÜİK, 2019

Kilis ile Suriye ve Irak dışındaki diğer Ortadoğu ülkeleriyle olan ticaret yok denecek azdır, hatta bazılarıyla (Katar, Kuveyt, Ürdün gibi) maalesef hiçbir ticari faaliyet görülmemektedir. Suriye'deki mevcut siyasi krizden oldukça fazla etkilenen Kilis ekonomisi için özellikle Ortadoğu ülkeleri ile olan (Suudi Arabistan, BAE, gibi) ticaret faaliyetlerinin arttırılması ve yakın coğrafyada yer alan diğer ülkeler ile (İran, Balkan Ülkeleri ve Türki Cumhuriyetler gibi) ticaret hacminin yaratılması hayati durumdadır.

 

Tablo 2: Kilis İli İhracat Yapılan Ülkeler (USD)

 Ülke

2014

2015

2016

2017

2018

Suriye

26.967.674

35.907.269

20.539.159

50.007.812

52.704.754

Irak

10.287.116

14.797.298

11.074.998

8.500.256

14.428.352

İspanya

                   -    

1.335.331

1.453.255

2.075.138

1.693.489

Çin

                   -    

                   -    

                   -    

                   -    

2.221.611

BAE

332.783

343.103

596.574

529.937

1.588.959

İtalya

                   -    

487.435

645.081

935.797

1.176.798

Almanya

362.806

837.710

1.226.652

1.754.846

861.774

İngiltere

                   -    

482.575

1.207.315

463.959

480.624

Polonya

                   -    

4.912.106

425.171

1.216.999

449.899

Suudi Arabistan

                   -    

49.731

48.929

924.374

143.961

Romanya

4.107.374

1.741.066

322.627

462.839

138.481

Lübnan

801.952

946.512

3.376.491

483.703

73.773

Kaynak: TÜİK, 2019

İthalat

Kilis’te ithalat 2013-2015 döneminde artış eğiliminde olmasına karşın 2015 yılından itibaren sürekli düşüş göstermiştir. Bunun nedeni olarak söz konusu dönemlerde görülen kur artışları ve cari açığın kapatılmasına yönelik çalışmaların etkili olduğu düşünülmektedir. 2014 yılında 31,2 milyon USD dolaylarında gerçekleşen il ithalatı 2015, 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 41,5 milyon USD, 34,8 milyon USD ve 29 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. İthalat 2018 yılında ise bir önceki yıla göre %51.7 artarak 44 milyon USD seviyelerinde kalmıştır.

Şekil 1: Kilis İli İthalatı 2014-2018 (USD)

Kaynak: TÜİK, 2019

İthalat verilerinin yer aldığı aşağıdaki tablodan da görüldüğü gibi en fazla ithal edilen kalemlerin başında sırasıyla tarım ve hayvancılık, giyim eşyası, ana metal sanayi, tekstil ürünleri ile kimyasal madde ve ürünler yer almaktadır. Ekonomisi tarıma dayalı olan Kilis'te tarım ve hayvancılık ürünleri ithalatının bu kadar yüksek olması politika yapıcıların stratejik yatırımların daha fazla desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Tarım ve hayvancılık ithalat kalemi içinde tahıl ve başka yerde sınıflandırılmamış bitkisel ürünler, metalik olmayan diğer mineral ürünler kalemi içinde ise cam ve cam ürünleri yer almaktadır.

 

Tablo 3: Kilis İli İthalat Yapılan Sektörler (USD)

Sektör

2014

2015

2016

2017

2018

Tarım ve Hayvancılık

3.679.638

11.547.561

9.633.993

14.127.535

22.501.615

Giyim Eşyası

1.124.902

                  -    

2.178.832

6.548.684

819.156

Ana Metal Sanayi

9.127.505

5.714.600

5.299.750

2.909.874

12.343.531

Tekstil Ürünleri

308.344

605.517

107.632

2.162.201

4.583.016

Kimyasal Madde Ve Ürünler

364.806

11.608.643

2.220.478

1.893.586

1.718.100

Diğer Ulaşım Araçları

311.520

352.322

284.764

514.367

374.963

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine Ve Teçhizat

2.586.809

1.885.341

3.487.878

406.302

830

 

Gıda Ürünleri Ve İçecek

9.969.058

1.886.041

405.545

169.289

540.049

Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler

2.496.192

1.473.996

771.189

71.301

10.837

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makina Ve Cihazlar

57.092

385.609

298.844

57.833

46.263

Plastik Ve Kauçuk Ürünleri

926.488

751.061

238.681

24.036

28.406

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Ve Cihazları

                     -    

5.174.155

9.703.858

1.276

36.626

Diğerleri

303.242

157.602

176.196

174.217

975.402

 Toplam

31.255.596

41.542.448

34.807.640

29.060.501

43.975.794

Kaynak:TÜİK, 2019

 

Aşağıdaki tablodaki verilere bakıldığında, il ithalatının Suriye, Irak ve Mısır gibi Ortadoğu ülkeleri ile gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu ülkelerin yanı sıra il ithalatında Çin, Hindistan ve Brezilya gibi gelişmekte olan ülkelerin önemli yer tuttuğu görülmektedir.

 

Tablo 4: Kilis İli İthalat Yapılan Ülkeler (USD)

Ülke

2014

2015

2016

2017

2018

Suriye

1.761.761

8.618.550

6.815.713

11.072.845

26.728.939

Mısır

22.299

89.665

1.321.517

6.732.348

1.130.435

Çin

2.008.229

4.015.677

8.714.653

3.305.298

5.544.546

Irak

9.121.514

5.777.982

5.344.737

2.888.318

3.992.801

Hindistan

452.789

655.705

658.945

966.921

565.208

Brezilya

351.147

1.358.887

1.907.424

880.837

3.267.848

İspanya

1.829.278

354.941

1.716.479

283.423

451.460

Suudi Arabistan

                         -    

2.743.678

113.128

270.617

287.157

Endonezya

2.602.215

1.428.131

1.011.625

249.807

101.952

Kaynak: TÜİK, 2019

 

 

 

 



INVEST IN GAZİANTEP INVEST IN KİLİS INVEST IN ADIYAMAN