BÖLGEMİZ

TRC1 Bölgesi Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sanayi Dış Ticaret Turizm Finans Gaziantep Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme Adıyaman Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım ve Hayvancılık Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme Merkez Çelikhan Gerger Besni Gölbaşı Kahta Samsat Sincik Tut Kilis Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Sanayi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Küçük Sanayi Siteleri (KSS) Tarım Bitkisel Üretim Hayvansal Üretim Turizm Dış Ticaret Enerji ve Madencilik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme

Kültür ve Turizm

MÜZE

Adıyaman’da 1 adet İl Kültür Turizm Müdürlüğü’ne bağlı müze bulunmaktadır. Müze, 1982 yılında modern binasına kavuşmuş ve bu tarihten sonra kendi binasında hizmet vermeye başlamıştır.

Müze binası, konum olarak kentin merkezinde, geniş bahçeli, bodrum kat üzerine yapılmış tek katlı bir binadır. Eserler iki büyük salon ve bu salonu birbirine bağlayan ara salon ile iç bahçede sergilenmektedir. Aşağı Fırat Bölgesinde yapılan ve yıllarca süren yerli ve yabancı kazılar sonucu teslim edilen, satın alma ve diğer yollardan müzeye gelen eserler ile müze, bölgenin en zengin müzesi haline gelmiştir.

Müzede Paleolitik Döneme ait el baltaları, delici ve kesiciler; Kalkolitik Döneme ait pişmiş topraktan kaplar, Tunç Çağına ait süs eşyaları; Roma ve İslâm Dönemine ait seramik kaplar sergilenmektedir. Yine çeşitli dönemlere ait mühürler, kadın ve erkek takıları, insan ve hayvan figürleri, mozaikler, altın, gümüş ve bronz sikkeler; yöreye ait etnografik eserler sergilenmektedir.

 

ÖREN YERLERİ

Nemrut Dağı Ören Yeri: Nemrut Dağı ören yeri, İl Merkezine 87 km. uzaklıktadır. Dünya harikası olan bu tümülüs, Doğu Toros sıradağları üzerinde 2206 metre yükseklikte, Fırat Nehri geçitlerine ve ovaya hâkim bir tepe üzerindedir. Kommagene Kralı I. Antiochos için yapılan anıt mezar üzerinde kırma ve çakıl taşları yığılarak bir tümülüs oluşturulmuş ve tümülüsün etrafındaki teraslar üzerine ateş sunağı ve Greko-Pers üslubunda dev heykel ve kabartma steller yapılmıştır.

Doğu Terası Yaklaşık 10 metre yüksekliğindeki tahtlar üzerinde sıralar halinde oturmuş dev tanrı heykelleri mevcuttur. Heykellerin yüzleri güneşe doğru bakmaktadır. Bu terasta sırasıyla Kommagene Krallığının gökyüzü hâkimiyetini temsil eden koruyucu kartal, krallığın yeryüzü hâkimiyetini temsil eden koruyucu aslan, Kommagene Kralı I. Antiochos, Kommagene (Tyche), Zeus, Apollon ve Herakles heykelleri yer alır. Tahtların arkasında 237 satırdan oluşan Kral Antiochos’un dini ve sosyal içerikli vasiyeti (Nomos) bulunmaktadır. Terasın kuzey ve güneyinde Kommagene Kraliyet ailesi bireylerinin kabartma stelleri bulunmaktadır. Yine bu terasta heykellerin önünde ateş sunağı (Altar) ve onun yanında oturur biçimde bir aslan heykeli bulunmaktadır. Nemrut’ta güneşin doğuşu bu terastan izlenmektedir. Batı Terası Doğu Teras’da olduğu gibi tahtlarında oturan dev tanrı heykelleri ile birlikte Kommagene Kralı I. Antiochos’un heykeli ve tanrılarla tokalaşma kabartmaları yer alır. Ayrıca burada astroloji ile ilgili bir aslan horoskop kabartması da bulunmaktadır. Aslan kabartması üzerinde yer alan ay ve yıldızlardan Milattan önce 7 Temmuz 62 tarihi okunmaktadır. Bu tarih Kral I. Antiochos’un tahta çıkış tarihidir. Nemrut’ta güneşin batımı bu terastan izlenmektedir. Kuzey Terası Kuzey Terası, batı ve doğu teraslarını birbirine bağlayan 180 m. uzunluğunda bir tören yoludur. Terasta tamamlanmamış stel ve kaideler bulunmaktadır.

Nemrut Dağı, 1987 yılında UNESCO tarafından dünya kültürel miras alanı olarak ilan edilmiş olup Türkiye’de bu listede yer alan 13 eserden birisidir.

Arsameia Ören Yeri (Nymphaios Arsameia'sı): Kral I. Antiochos kitabelerinde söz edildiğine göre, Arsameia İ.Ö. 2. Yüzyılın başlarında Kommagene'lerin atası Arsemez tarafından Kâhta çayının doğusunda Eski Kâhta kalesinin karşısında kurulmuş Krallığın yazlık başkenti ve idare merkezidir.

Güneydeki tören yolunda Mitras'ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde Antiochos-Herakles tokalaşma steli ve bunun önünde Anadolu'nun bilinen en büyük Grekçe yazıtı, yazıtın bulunduğu yerden başlayan 158 m. derine inen bir tünel ile yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi bulunmaktadır. Tepe üzerindeki platformda Mithridathes Callinichos'un mezar tapınağı ve sarayı yer almaktadır. Arsameia ören yeri, Adıyaman'a 60 km. uzaklıktadır.

Yeni Kale: Adıyaman'a 60 km. uzaklıkta Kocahisar köyü yakınındadır. Kommagene'ler tarafından inşa edilen Yeni Kale, karşısındaki Arsemia ile birlikte kullanılmıştır. Romalılar ve ardından Memluklular tarafından restore edilen Kale en son 1970'lerde kısmen onarılmıştır. Kale içinde çarşı, cami, zindan, suyolları, güvercinlik kalıntıları ve kitabeler bulunmaktadır. Kale'den Nymphois'e inen suyolu bir tünelle Arsameia'ya başlanmıştır. 80 metreyi bulan bu yolla halen suya ulaşmak mümkündür.

Derik Kalesi: Cendere Köprüsünden sonra Sincik yolu üzerindeki Datgeli köyünün yakınlarındaki 1400 m. rakımda bulunan tepenin üzerine kurulmuştur. M.S. 70'lerde Romalılar tarafından inşa edildiği ve 300'lere kullanıldığı tahmin edilen, içerisinde büyük bir tapınak bulunan bölgenin kutsal alanı kabul edilen kalenin hemen yakınında Kommagene döneminde inşa edilen Temenos kalıntıları bulunmaktadır.

Gerger Kalesi (Fırat Arsamia'sı): Adıyaman'ın Kâhta İlçesine 85 km. uzaklıkta bulunan, tarihi Geç Hitit dönemine dayanan kale, Fırat nehrinin batı yakasında yer almaktadır. M.Ö. II. yüzyılda Kommageneliler'in atası olan Arsames tarafından kurulmuştur. Sarp kayalar üzerine, Aşağı ve Yukarı Kale olmak üzere iki bölümde inşa edilen Gerger Kalesi'nin batı surlarında Kral Samos'a ait bir kabartma bulunmaktadır. İslami dönemde de kullanılan kale içerisinde cami, dükkânlar ve su sarnıçları bulunmaktadır.

Perre Antik Kenti: Adıyaman kent merkezine 5 km. uzaklıkta, Kuyucak köyü yolu üzerindeki Pirin köyündeki kalıntılar 200 civarındaki kaya mezarı ve yerleşim yerine sahiptir. Antik çağdan kalan bu nekropol ve çevresi Kommageneliler döneminde önemli bir yerleşim merkezi olmakla birlikte, asıl Romalılar döneminde gelişmiş bir kenttir. Girişleri kabartmalarla süslenmiş birbirine geçişli içerisinde lahitler yerleştirilmiş kayaların içine oyulmuş mezar odaları şeklinde kalıntılardır.            

(Kaynak: http://www.adiyamankulturturizm.gov.tr/TR,61389/muzeler-ve-orenyerleri.html)

  YILLARA GÖRE TURİST SAYISI
  2009 2010 2011 2012 2013
  YERLİ YABANCI YERLİ YABANCI YERLİ YABANCI YERLİ YABANCI YERLİ YABANCI
  48.452 21.606 48.875 31.042 47.825 31.275 36.848 20.209 47.922 21949

Farklı inanç ve kültürlerin birarada bulunduğu Adıyaman’da, Eyüp Sultan Hz.’lerinden sonra yeri kesin olarak bilindiği söylenen Hz. Safvan Bin Muattal’ın türbesi Adıyaman ilinin Samsat ilçesinde bulunmaktadır. 2012 yılında başlatılan altyapı projeleri ve düzenlenen tanıtım sempozyumlarıyla ilerleyen dönemde Safvan Bin Muattal inanç turizmi açısından çok önemli bir konumda olacaktır. Her yıl düzenlenen Kutlu Doğum Haftası programlarına on binlerce Müslüman katılmaktadır.

Adıyaman eski çağlardan beri kalabalık bir süryani nüfusuna ev sahipliği yapmıştır. Komşu illerin taşıdığı Süryani kültürünü Adıyaman ili de tarihinde ve bugünkü mevcut yapılarında taşımaktadır. Adıyaman’da mevut tarihi değerler arasında dikkat çeken yapı, Adıyaman Süryani Ortodoks Metropolitliğinin makamı olan Mor Petrus ve Mor Pavlus Süryani Kadim Kilisesi’dir. Tarihsel süreçte birçok değişim geçiren kilise son olarak 2006 yılında tekrar Metropolitlik olarak hizmet vermeye başlamış olup, 500km. Alanda 150 kadar Süryani aileye ve Adıyaman başta olmak üzere, Gaziantep, Malatya, Elazığ, Şanlıurfa, Antakya, Mersin ve Adana illerine hizmet vermektedir.

Ayrıca, Çat barajı üzerinde bulunan ve dünyada nadir rastlanan eşsiz güzellikteki yüzen adalar görsel güzelliklerinin yanında üzerlerinde çeşitli organizasyonlara ev sahipliği yapabilecek kapasiteye sahiplerdir. Tut ilçesinde ise doğan güzelliklerin yanında son yıllarda Yamaç Paraşütü alanında önemli etkinlikler yapılmaktadır. Çelikhan ilçesinde bulunan Akdağ bölgesi de dağ keçilerinin doğal avlağıdır.

 

Adıyaman, sahip olduğu tarihi eserler ve değerler ile aşağıda belirtilen turizm çeşitlerinde önemli bir potansiyele sahiptir.

  • İnanç turizmi potansiyeli
  • Kültür turizmi potansiyeli
  • Su sporları potansiyeli
  • Doğa turizmi potansiyeli

 

KÜTÜPHANE

Adıyaman'da 12 adet halk kütüphanesi bulunmaktadır. Bu kütüphanelerde 105.548 kitap bulunurken, yararlanma sayısı 276.570'dir.

 

SİNEMA-TİYATRO

Adıyaman’da sinema sayısı 1 olup, gösterim yapan sinema salonu sayısı 3’tür.318 koltuk sayısına sahip sinema 2012 yılında 49 gösteri yapmış, 131.900 seyirciye ulaşılmıştır.

Adıyaman'da 2 tiyatro salonu bulunmaktadır. Bu salonlardaki koltuk sayısı 638'dir. 2012 yılında 18 gösteri sergilenmiş, 3.741 seyirciye ulaşılmıştır.

 



INVEST IN GAZİANTEP INVEST IN KİLİS INVEST IN ADIYAMAN