BÖLGEMİZ

TRC1 Bölgesi Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sanayi Dış Ticaret Turizm Finans Gaziantep Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme Adıyaman Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Spor Kültür ve Turizm Tarım ve Hayvancılık Sanayi Enerji ve Madencilik Ticaret ve Lojistik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme Merkez Çelikhan Gerger Besni Gölbaşı Kahta Samsat Sincik Tut Kilis Demografik Göstergeler İstihdam ve İşsizlik Eğitim Sağlık Kültür Sanayi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Küçük Sanayi Siteleri (KSS) Tarım Bitkisel Üretim Hayvansal Üretim Turizm Dış Ticaret Enerji ve Madencilik Ulaşım ve Altyapı Finans Durumu Genel Değerlendirme

Enerji ve Madencilik

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde GAP Eylem Planı çerçevesinde altyapının güçlendirilmesi öngörülmüş, bu çerçevede enerji altyapısı da plan dahiline alınmıştır. GAP eylem planı çerçevesinde Gaziantep, Adıyaman ve Kilis’te; elektrik iletim ve dağıtım, hat ve tesislerin altyapısının güçlendirilmesi, Adıyaman ve Kilis’te doğalgaz boru hattı altyapısı güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

 

TRC1 Bölgesi’nde     Gaziantep 2.329 kWh ile kişi başına düşen tüketimde Türkiye ortalamasının üzerinde     bulunmaktadır.

 

 

Gelişmişliğin bir göstergesi olarak bilinen kişi başına düşen elektrik enerjisi tüketimi 2009 yılı TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 2.162 kWh iken, gelişmiş ülkelerde bu değer 8.900 kWh’tir. TRC1 Bölgesinde Gaziantep 2.329 kWh ile kişi başına düşen tüketimde Türkiye ortalamasının üzerinde bulunmaktadır.

 

Elektrik Tüketimi ve Kayıp-Kaçaklar

Türkiye elektrik enerjisi sektörünün en büyük sorunlarından biri yüksek kayıp-kaçak oranlarıdır. Özellikle ülkenin doğu ve güneydoğusunda kayıp-kaçak oranları % 70’leri bulmaktadır. TRC1 Bölgesi’ndeki elektrik kayıp-kaçak oranlarına bakıldığında Kilis %11,9 ile kayıp-kaçak oranının en fazla olduğu il durumundadır. Gaziantep %8,6 ile ikinci durumda iken, Adıyaman %8,1 ile en az kayıp-kaçak oranına sahip ildir.[1]

 

Türkiye il bazında elektrik tüketimi dağılım haritasına göre (Şekil 5–62) Gaziantep, en çok elektrik tüketen grupta yer almaktadır.

 

Şekil 3 Türkiye İl Bazında Elektrik Tüketimleri Dağılım Haritası

 

Kaynak: TÜİK verileri kullanılarak oluşturulmuştur.

 

Tablo 30 Gaziantep'te elektrik tüketiminin sektörel dağılımı

 

 

Gaziantep 

TRC1 

TÜRKİYE 

Resmi Daire  

  55.135 

  91.196 

7.344.252 

Sanayi İşletmesi  

 2.369.587 

 2.829.091 

74.850.263 

Ticarethane

  341.249

  405.426

 23.903.332

Mesken

  675.885

902.234

39.583.598

Tarımsal Sulama

  87.447

  151.498

 4.730.976

Sokak Aydınlatma

113.815

127.988

3.970.228

Diğer

  224.563

  311.622

7.564.880

Toplam Tüketim

 3.867.680

 4.819.056

161.947.528

 

Kanak TRC1 Bölge Planı

TRC1 Bölgesi’nin yıllar içindeki elektrik tüketimindeki değişim incelendiğinde Gaziantep’in tüketiminin 2003 ile 2008 yılları arasında % 38,2 artmış olduğu görülmektedir. Türkiye’de aynı yıllar arası elektrik tüketim artışı %44,9 olmuştur. Gaziantep’teki yüzde artış oranı diğer illere göre daha az olmakla beraber, toplam elektrik tüketim artışında ilk sırada yer almaktadır.

 

Şekil 4 Yıllara Göre Toplam Elektrik Tüketimindeki Değişim

 

 

 

TRC1 Bölgesi     toplam enerji tüketiminin büyük payını sanayide kullanmaktadır. Burada     sanayi şehri Gaziantep ‘in ağırlığı hissedilmektedir.

 

Şekil 5 Yıllara Göre Sanayi İşletmelerinde Elektrik Tüketimindeki Değişim

 

 Kaynak: TÜİK

 

ENERJI Altyapısı

 

TRC1 Bölgesi içinde yer alan tek enerji santrali Karkamış Hidroelektrik Santrali (HES)’dir. Bunun dışında sulama amaçlı barajlar bulunmaktadır.

Tablo 31 Karkamış HES ve Bazı Teknik Bilgileri.

 

Karkamış Barajı ve HES

 

 

 

 Barajın Yeri

Gaziantep

 Akarsuyu

 Fırat

 Amacı

Enerji + Taşkın Kontrol

 İnşaatın (başlama-bitiş) Yılı

1996 - 2000

 Gövde Dolgu Tipi

Zonlu Dolgu

 Gövde Hacmi

2,10 hm3

 Yükseklik (talvegden)

 21,2 m

 Normal Su Kotunda Göl Hacmi

157 hm3

 Normal Su Kotunda Göl Alanı

28,4 km2

 Sulama Alanı

- ha

 Güç

189 MW

 Yıllık Üretim

653 GWh

 

Tablo 32 Karkamış HES, Yıllara Göre Üretim Miktarları

 

Yıl

Üretim   (Brüt) kWh

2007

429.579.120

2008

355.499.060

2009

285.779.580

2010(ilk 7 ay)

239.636.990

Kaynak: TEİAŞ

 

Tablo 33 TRC1 Bölgesi Elektrik İletim Hattı Uzunlukları (km)

 

İşletme   Bakım Müdürlüğü

Gerilim

Toplam

154   kV

380   kV

Gaziantep-Kilis

539.602

245.550

785.152

Adıyaman

315.718

 

315.718

Kaynak:  TEİAŞ

 

TRC1Bölgesi Türkiye’nin güneş enerji potansiyeli yüksek olan bölgelerinden biridir. Ortalama güneş radyasyonu 1600-1700 kWh/m2-yıl seviyelerinde bulunmaktadır (Şekil5–69). Bölge toplam güneşlenme süresi bakımından da Türkiye ortalamasının üstünde bulunmaktadır. Su ısıtma sistemlerinde güneş enerjisi kullanılarak güneş enerjisinden az da olsa faydalanılmaktadır.

 

Türkiye’deki Güneş Enerjisi Potansiyeli

 

Kaynak: Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü

 

Bölge kapsamındaki illerin güneş enerjisi potansiyeli aşağıda incelenmiştir. Şekil 5-71’de görüldüğü gibi Gaziantep’in ortalama güneşlenme süresi en fazla Temmuz ayında 11,74 saat, en az ise Aralık ayında 4,38 saat olarak tespit edilmiştir.

 

Şekil 6 Gaziantep-Günlük Toplam Güneş Radyasyonu

 

 (Kaynak: EİE)

 

Şekil 7 Gaziantep-Günlük Toplam Güneşlenme Süresi

 

Kaynak: EİE

 

Radyasyon haritaları ve güneşlenme grafiklerinden anlaşılacağı üzere TRC1 Bölgesi güneş enerji sistemleri için oldukça iyi bir potansiyele sahiptir. Fakat güneş enerji sistemleri konusunda gerek bölgede gerekse Türkiye’de yatırımlar yapılmamaktadır. Bunda güneş enerji sistemlerinin ilk kurulum maliyetinin yüksek olması büyük ölçüde etkilidir. Kurulum sonrası maliyeti çok az olan güneş enerji sistemleri için uzun vadeli yatırımlar yapılması gerekmektedir.

 

Avrupa’da güneş enerjisi devi olan birçok ülkeden daha iyi bir potansiyele sahip olan Türkiye bu konuda Ar-Ge yatırımları yaparak kısa sürede yol kat edebilir. Gerek ulusal gerekse uluslararası çapta kurulacak konsorsiyumlar maliyet sıkıntısını aşmakta fayda sağlayabilir.Özellikle bu konuda gelecek vaat eden bölgelerden olan TRC1 Bölgesi yatırımların odağı durumuna gelmesi ve ileri planda ise bizden daha yüksek potansiyele sahip komşu ülkelere ortak yatırımlar yapılması öngörülebilir. Güneş enerjisi üretiminde işbirliği programları çerçevesinde bölgeye büyük getiriler ve istihdam sağlanması mümkündür.

 

Yenilenebilir enerji kaynaklarından rüzgâr, en kolay ve en çabuk dönüştürülebilen enerjidir. Rüzgâr enerji sistemleri yenilenebilir enerji sistemleri arasında uygulaması ekonomik açıdan en uygun olandır. Özellikle şebeke çekme maliyetinin yüksek olduğu uzak bölgelerde tercih edilmektedir.

 

Rüzgâr atlasından da görüleceği üzere Türkiye rüzgâr enerjisi potansiyeli olan bölgelere sahiptir. Bu yörelerde özellikle son senelerde santral kurma çalışmaları devam etmektedir.

 

Şekil 8 Türkiye Rüzgâr Atlası

 

Kaynak: DMİ

 

Aşağıdaki rüzgâr hızı ve rüzgâr kapasite faktörü haritalarından da görüleceği üzere TRC1 Bölgesi genel anlamda rüzgâr enerji potansiyeli yüksek bir bölge değildir. Genel olarak yüksek potansiyele sahip olmamakla beraber özellikle Gaziantep ilinin kuzeybatı kısmı ve Adıyaman ilinin kuzeydoğu kısımlarında rüzgâr enerjisi elde etmek için yeterli potansiyele sahip olan yöreler mevcuttur. Kapasitesi yüksek bu yörelerden Gaziantep’in kuzeybatısındaki Nurdağı ve İslahiye ilçe sınırlarında kurulu ve halihazırda üretim yapan rüzgar tribünleri mevcuttur. Burada toplam 54 tribün bulunmaktadır. Bu tribünlerden 850-900 milyon kWh üretim yapılmaktadır. Bu yöreye ve Adıyaman ilinin kuzeydoğu kısmına yeni yatırımlar yapılabilir (Aşağıdaki haritalarda kırmızı tonlu renkler, ekonomik rüzgar enerji santrali yatırımı için uygun alanları işaret etmektedir).

 

Şekil 9 Gaziantep Rüzgar Hızı Haritası

 

Kaynak: EİE (Elektrik İşleri Etüd İdaresi)

 

(Gri renkli alanlara rüzgar santralı kurulamayacağı kabul edilmiştir)

 

Şekil 10 Gaziantep Rüzgar Kapasite Faktörü Haritası

 

Kaynak: EİE (Elektrik İşleri Etüd İdaresi)

 

Ekonomik RES(Rüzgar enerji santrali) yatırımı için %35 veya üzerinde kapasite faktörü gerekmektedir.

 

Gaziantep ilinin     kuzeybatı kısmı ve Adıyaman ilinin kuzeydoğu kısımlarında rüzgar enerjisi     elde etmek için yeterli potansiyele sahip olan yöreler mevcuttur.     Kapasitesi yüksek bu yörelerden Gaziantep’in kuzeybatısındaki Nurdağı ve     İslahiye ilçe sınırlarında kurulu ve halihazırda üretim yapan rüzgar     tribünleri mevcut olmakla birlikte, daha çok enerji elde etmek adına bu     yöreye ve Adıyaman ilinin kuzeydoğu kısmına yeni yatırımlar yapılabilir.

 

Madencilik

TRC1 Bölgesi’nde madencilik sektörü iller bazında incelenmiş olup, değerlendirmeler yapılırken Maden Tetkik Arama Enstitüsü (MTA) verilerinden yararlanılmıştır.

 

Gaziantep madencilik bakımından gelişmiş bir il konumunda değildir. Ancak şehrin bazı yörelerinde maden rezervlerine rastlanmaktadır. Şehrin batı kısmında bulunan Şahinbey ilçesinin bazı bölgelerinde mangan rezervi bulunmaktadır. İslâhiye’de demir ve krom, Nurdağı’nda ise krom yatakları mevcuttur. İslâhiye’nin bazı yörelerinde ise boksit rezervine rastlanmaktadır. Birçok bölgede rezerv yeterli olmadığından işletmeye alınamamaktadır. İlde sanayi maden işletmeleri (çimento hammaddesi, kil, kireç, taşocağı) bulunmaktadır. İlde enerji madenlerine rastlanmamıştır.



INVEST IN GAZİANTEP INVEST IN KİLİS INVEST IN ADIYAMAN